จักรยานโดนน้ำท่วมหรือลุยน้ำขังมา ดูแลอย่างไรให้กลับมาใช้ได้ และอะไรต้องเปลี่ยน
24 สิงหาคม 2569

“รถจอดชั้นล่างโดนน้ำท่วมถึงดุมล้อ ยังใช้ได้ไหม” หรือ “เมื่อวานลุยน้ำขังกลับบ้าน วันนี้โซ่เริ่มมีเสียง ต้องทำอะไรก่อน” คำถามแบบนี้วนกลับมาในกลุ่มนักปั่นทุกหน้าฝน คำตอบส่วนใหญ่คือใช้ต่อได้ ถ้าจัดการเป็นลำดับและไม่ปล่อยทิ้งไว้นาน น้ำท่วมหรือน้ำขังบนถนนไม่ใช่น้ำสะอาด มีทั้งโคลน ทราย และสิ่งสกปรกที่ค้างอยู่ในซอกและเร่งให้เกิดสนิม
ก่อนอื่น อย่าปั่นลุยน้ำที่มองไม่เห็นพื้นถนน ใต้น้ำอาจมีหลุม ฝาท่อที่เปิดอยู่ หรือของมีคม ถ้าจำเป็นต้องผ่าน ให้ลงจูงช้าๆ ตรงที่น้ำตื้นที่สุด
วันที่ 1 ล้างและทำให้แห้ง
วันแรกสำคัญที่สุด ยิ่งล้างเร็ว คราบยิ่งออกง่าย
- ล้างด้วยน้ำสะอาดแรงดันต่ำ ไม่ฉีดน้ำแรงตรงดุมล้อ กะโหลก และถ้วยคอ เพราะจะดันน้ำเข้าไปในลูกปืนมากขึ้น
- ใช้แปรงขนนุ่มขัดโคลนตามซอกเฟรม ตะเกียบ และรอบจานโซ่
- เช็ดให้แห้ง แล้วจอดในที่ร่มที่ลมโกรก ถอดหลักอานออกและคว่ำเฟรมเพื่อให้น้ำในท่อไหลออก
- เช็ดโซ่ให้แห้งแล้วหยอดน้ำมันโซ่บางๆ กันสนิมไว้ก่อน
จักรยานไฟฟ้า ที่โดนน้ำท่วมถึงมอเตอร์หรือแบตเตอรี่ ห้ามชาร์จและห้ามเปิดระบบจนกว่าร้านหรือช่างที่ดูแลระบบนั้นจะตรวจให้ เพราะน้ำในขั้วต่ออาจทำให้ไฟฟ้าลัดวงจรได้
วันที่ 2 ตรวจจุดที่น้ำเข้าไปถึง
พอรถแห้งแล้ว ถึงเวลาตรวจทีละจุด
- หมุนล้อและขาจานช้าๆ ฟังว่ามีเสียงครืดหรือรู้สึกสะดุดไหม ถ้ามี แปลว่าน้ำและทรายเข้าไปในดุมหรือกะโหลก ต้องถอดล้างและใส่จาระบีใหม่
- ขยับแฮนด์ซ้ายขวาดูว่าถ้วยคอฝืดหรือไม่
- ตรวจผ้าเบรก ผ้าเบรกที่ชุ่มน้ำโคลนอาจมีทรายฝังอยู่ ทำให้จับไม่อยู่และขูดขอบล้อหรือจานเบรก ถ้าเป็นดิสก์เบรก ผ้าเบรกที่ปนเปื้อนมักต้องเปลี่ยนใหม่
- บีบเบรกและเปลี่ยนเกียร์หลายๆ ครั้ง ถ้าสายฝืดหรือคืนตัวช้า แปลว่าน้ำค้างในปลอก ดูวิธีตรวจสายเบรกและสายเกียร์ว่าถึงเวลาเปลี่ยนหรือยังประกอบ
งานถอดลูกปืนต้องใช้เครื่องมือเฉพาะ ถ้ายังไม่มี ดูได้ว่าเครื่องมือชิ้นไหนควรมีติดบ้านและงานแบบไหนเหมาะจะส่งร้าน
วันที่ 3 หล่อลื่น เคลือบ และทดลองปั่น
- ล้างโซ่ให้สะอาดอีกรอบแล้วหยอดน้ำมันใหม่ เช็ดส่วนเกินออก
- ตรวจรอยถลอกบนเฟรมที่อาจเกิดจากเศษที่ลอยมากับน้ำ ทาเคลือบหรือแต้มสีตรงจุดที่เห็นเนื้อโลหะ ตามแนวทางการกันสนิมตามวัสดุของเฟรมแต่ละแบบ
- ทดลองปั่นในที่โล่งไม่มีรถ เช็กเบรกก่อนความเร็วทุกครั้ง
หลังน้ำลด ของในบ้านที่ต้องตรวจก็ไม่ได้มีแค่จักรยาน บ้านที่น้ำขึ้นถึงชุดคอยล์ร้อนของแอร์ควรให้ช่างตรวจก่อนเปิดใช้ มีขั้นตอนตรวจแอร์ส่วนที่ตั้งนอกบ้านหลังน้ำลดให้ศึกษาก่อนเรียกช่าง
ในทริปที่ผ่านมา เคยมีวันไหนบ้างที่ลุยน้ำขังไปโดยไม่ได้นึกถึงลูกปืนหรือผ้าเบรกเลยแม้แต่นิดเดียว