BikeJourneyClub

ปั่นเที่ยวเนเธอร์แลนด์ ประเทศจักรยาน มือใหม่ไปได้ไหม และระบบเส้นทางทำงานอย่างไร

ปั่นเที่ยวเนเธอร์แลนด์ ประเทศจักรยาน มือใหม่ไปได้ไหม และระบบเส้นทางทำงานอย่างไร
ที่มา: Wikimedia Commons

ขับรถเที่ยวยุโรปไปได้ไกลก็จริง แต่ต้องวนหาที่จอดในเมืองเก่าทุกเมือง เดินป่าได้ใกล้ชิดธรรมชาติ แต่หนึ่งวันผ่านได้ไม่กี่หมู่บ้าน ส่วนรถไฟพาข้ามเมืองได้สบาย ทว่าทุ่งหญ้ากับกังหันลมระหว่างสถานีก็ผ่านไปเป็นภาพเบลอหลังกระจก ที่เนเธอร์แลนด์มีทางเลือกที่อยู่ตรงกลางพอดี คือจักรยาน ช้าพอจะได้กลิ่นทุ่ง และเร็วพอจะผ่านสามหมู่บ้านก่อนมื้อกลางวัน

คำถามว่ามือใหม่ไปได้ไหม ตอบได้เลยว่าได้ เพราะประเทศนี้มีทางจักรยานแยกจากถนนรถยนต์ที่คนท้องถิ่นเรียกว่า fietspad อยู่แทบทุกที่ ทั้งในเมือง ระหว่างหมู่บ้าน และเลียบคันกั้นน้ำ พื้นที่ส่วนใหญ่ราบ แต่ราบไม่ได้แปลว่าง่ายเสมอ วันที่ลมจากทะเลปะทะหน้าทั้งวันอาจเหนื่อยกว่าปั่นขึ้นเนินบ้านเราเสียอีก จึงควรเผื่อเวลาและเลือกทิศทางให้ลมช่วยส่งหลังในช่วงท้ายวันถ้าทำได้

หัวใจของการเที่ยวแบบไม่หลงคือระบบจุดเชื่อมเส้นทางที่เรียกว่า knooppunten ทางแยกสำคัญแต่ละจุดมีเลขประจำ และมีป้ายชี้ไปยังเลขถัดไป วิธีใช้มีแค่นี้

  1. ดูแผนที่เครือข่ายจุดเชื่อม ซึ่งมีทั้งแบบกระดานตามจุดพักและแบบออนไลน์ แล้วจดเลขจุดที่จะผ่านเรียงตามลำดับ
  2. ถึงทางแยกให้มองหาป้ายเลขจุดถัดไปพร้อมลูกศร แล้วตามไปทีละจุด
  3. ระหว่างทางจะมีป้ายเล็กยืนยันว่ายังอยู่ในเส้นทาง ถ้าปั่นมานานแล้วไม่เห็นป้ายเลย ให้ย้อนกลับไปจุดล่าสุดที่แน่ใจ
  4. เขียนลำดับเลขใส่กระดาษแปะไว้บนแฮนด์ จะได้ไม่ต้องหยิบมือถือทุกทางแยก

ข้อดีของระบบนี้คือปรับแผนกลางทางได้ง่าย อยากแวะร้านกาแฟในหมู่บ้านข้างๆ ก็แค่เปลี่ยนเลขจุดถัดไป ต่างจากเส้นทางเลียบแม่น้ำในหุบเขาวาเชาที่เป็นทางยาวต่อเนื่องเส้นเดียว เนเธอร์แลนด์เหมือนตาข่ายที่เราร้อยเส้นทางเองได้

เรื่องที่มือใหม่ต้องปรับตัวคือมารยาทบนทาง ที่นี่ปั่นชิดขวา คนท้องถิ่นใช้จักรยานเดินทางจริงจึงปั่นเร็วและคาดหวังให้ทุกคนไปตามจังหวะ จะหยุดถ่ายรูปต้องยกจักรยานออกพ้นทางก่อน ส่งสัญญาณมือก่อนเลี้ยว ในเมืองระวังรางรถรางที่ล้อเล็กๆ อาจตกร่องได้ และล็อกจักรยานทุกครั้งที่ลงจากอาน แม้จะแวะแค่ไม่กี่นาที

เช่าจักรยานได้ง่ายทั้งใกล้สถานีรถไฟและในเมืองท่องเที่ยว รถเช่าทั่วไปมักเป็นแบบนั่งตัวตรง บางคันใช้เบรกแบบถีบบันไดถอยหลังแทนเบรกมือ ควรลองปั่นวนในลานสักพักให้มือเท้าคุ้นก่อนออกถนน และถ้าวางแผนจะพาจักรยานขึ้นรถไฟ ให้เช็กเงื่อนไขกับผู้ให้บริการรถไฟก่อนทุกครั้ง

สมัยนี้แทบไม่มีใครแบกคู่มือเที่ยวเล่มหนา ข้อมูลเส้นทางส่วนใหญ่มาจากบล็อกของนักปั่นที่เพิ่งกลับมา อีบุ๊กคู่มือ และเว็บการท่องเที่ยวท้องถิ่นบนมือถือ ใครสงสัยว่าการอ่านของคนยุคจอเปลี่ยนจากเล่มกระดาษมาอยู่บนหน้าจอได้อย่างไร ก็มีคนสรุปเรื่องนี้ไว้น่าอ่าน ข้อดีคือดาวน์โหลดเก็บไว้อ่านออฟไลน์บนเครื่องบินได้ ข้อเสียคือบล็อกบางเรื่องเขียนไว้นานแล้ว เส้นทางหรือกติกาอาจเปลี่ยน ควรเทียบกับแหล่งข้อมูลทางการอีกชั้น

เนเธอร์แลนด์มักติดอยู่ในรายชื่อปลายทางต่างแดนที่คนรักจักรยานอยากไปให้ได้สักครั้ง แต่ถ้างบหรือวันลายังไม่พร้อมไปยุโรป การปั่นวนรอบเกาะไต้หวันก็เป็นสนามซ้อมในเอเชียที่ดี ได้ฝึกทั้งการอ่านป้ายและการปั่นในประเทศที่คนเคารพจักรยาน

รถไฟจะพาคุณไปถึงเมือง ส่วนจักรยานจะพาคุณเข้าไปอยู่ในภาพที่เคยเห็นผ่านกระจก