BikeJourneyClub

ซื้อจักรยานมือสองต้องตรวจอะไรบ้างก่อนจ่ายเงิน เฟรม ล้อ ชุดขับเคลื่อน และที่มาของรถ

ซื้อจักรยานมือสองต้องตรวจอะไรบ้างก่อนจ่ายเงิน เฟรม ล้อ ชุดขับเคลื่อน และที่มาของรถ
ที่มา: Wikimedia Commons

จักรยานมือสองดีๆ มีอยู่จริง

แต่คันที่ดีมักไม่ใช่คันที่รูปสวยที่สุดในประกาศ คันที่ใช่คือคันที่เจ้าของเดิมดูแลมาสม่ำเสมอ ไซส์ตรงกับตัวเรา และมีที่มาชัดเจน การดูรถจริงด้วยตาและมือของเราเองจึงสำคัญกว่าคำบรรยายทั้งหมดในหน้าประกาศ สำหรับคนที่อยากได้รถไว้ออกทริป การตัดสินใจนี้ยิ่งต้องรอบคอบ เพราะรถจะต้องรับน้ำหนักสัมภาระและพาเราไปไกลจากร้านซ่อม

ก่อนจะไปดูรถ ให้ตอบตัวเองให้ได้ก่อนว่าต้องการรถแบบไหน ถ้ายังลังเลระหว่างรถทัวร์ริ่งกับรถถนนที่เบากว่า ลองอ่านความต่างของรถสองแบบนี้เมื่อต้องบรรทุกของไปไกล แล้วค่อยเริ่มหา การรู้ว่าต้องการอะไรทำให้ไม่หวั่นไหวกับรถที่ถูกแต่ไม่เหมาะ และให้วัดความสูงช่วงขาของตัวเองไว้ เพื่อเทียบกับไซส์เฟรมที่ผู้ขายแจ้ง

ไปดูรถตอนกลางวัน ในที่ที่แสงพอ และขอให้รถสะอาดหรือเตรียมผ้าไปเช็ดเองก็ได้ คราบโคลนและฝุ่นปิดรอยเสียหายได้มากกว่าที่คิด แล้วไล่ตรวจตามลำดับนี้

  1. เฟรมและตะเกียบ มองหารอยร้าว รอยบุบ และรอยสีแตกเป็นเส้นตรงจุดที่ท่อมาบรรจบกัน โดยเฉพาะรอบคอแฮนด์ ใต้กระโหลก และหางหลัง เฟรมคาร์บอนให้ลองเคาะเบาๆ ฟังเสียงเทียบกันทั้งคัน ถ้าจุดหนึ่งเสียงทึบผิดจากที่อื่นควรระวัง เฟรมเหล็กให้ดูสนิมที่ออกจากด้านใน ส่วนเฟรมอะลูมิเนียมให้ดูรอยเชื่อม ถ้าไม่แน่ใจ ข้ามคันนั้นไปเลยดีกว่า เฟรมที่ร้าวไม่ใช่เรื่องที่ควรเสี่ยง
  2. ถ้วยคอและตะเกียบ บีบเบรกหน้าค้างไว้แล้วโยกรถไปหน้าหลัง ถ้ารู้สึกหลวมหรือมีเสียงกึก แปลว่าลูกปืนคอหลวมหรือสึก จากนั้นยกล้อหน้าขึ้นแล้วหมุนแฮนด์ซ้ายขวา ควรลื่นไม่สะดุด
  3. ล้อ ยกรถขึ้นแล้วหมุนล้อทีละข้าง มองที่ขอบล้อผ่านผ้าเบรกหรือเฟรม ล้อที่คดจะส่ายให้เห็น ลองบีบซี่ลวดเป็นคู่ ถ้าบางซี่หย่อนกว่าซี่อื่นมาก ล้ออาจต้องตั้งใหม่ ขอบล้อที่ใช้ผ้าเบรกแบบริมให้ดูว่าผิวเบรกสึกเป็นร่องลึกหรือไม่ และจับล้อโยกออกข้างเพื่อเช็กลูกปืนดุม
  4. ยาง ดูดอกยาง รอยแตกลายงาที่แก้มยาง และวันที่ผลิตถ้าหาเจอ ยางเป็นของสิ้นเปลืองที่เปลี่ยนได้ แต่ควรนับเป็นค่าใช้จ่ายเพิ่มตอนต่อรอง
  5. ชุดขับเคลื่อน ดูฟันใบจานและเฟืองหลัง ถ้าฟันแหลมเหมือนครีบฉลามแปลว่าสึกมาก ลองดึงโซ่ออกจากใบจานด้านหน้า ถ้าดึงห่างออกมาได้มาก โซ่อาจยืดแล้ว ขอให้ผู้ขายยกล้อหลังแล้วหมุนบันไดไล่เกียร์ทุกเกียร์ ฟังเสียงและดูว่าเปลี่ยนเกียร์ได้ครบหรือไม่
  6. เบรก บีบเบรกทั้งสองข้าง ก้านเบรกไม่ควรบีบจนชิดแฮนด์ ดิสก์เบรกให้ดูว่าจานไม่คดและไม่มีน้ำมันเปื้อน ผ้าเบรกต้องยังมีเนื้อ
  7. ทดลองปั่น ขอปั่นในบริเวณที่ปลอดภัย ฟังเสียงลั่นจากกระโหลกหรือเบาะ ลองเปลี่ยนเกียร์ขณะปั่นจริง บีบเบรกแรงสักครั้ง และสังเกตว่ารถวิ่งตรงเมื่อผ่อนมือ

รถที่มีระบบไฟฟ้าต้องดูเพิ่มอีกชั้น ถ้าเป็นรถช่วยปั่นไฟฟ้า แบตเตอรี่คือชิ้นที่แพงและเสื่อมได้โดยมองไม่เห็นจากภายนอก ขอดูการชาร์จและลองใช้งานจริง ถามอายุการใช้งานของแบต และอ่านเรื่องการถนอมแบตเตอรี่ของรถช่วยปั่นตอนใช้เดินทางท่องเที่ยว เพื่อรู้ว่าควรถามอะไร ส่วนรถที่มีเกียร์ไฟฟ้าหรืออุปกรณ์วัดผล ให้ลองว่าทำงานได้ครบ เพราะของพวกนี้ซ่อมยากและอะไหล่ไม่ได้หาง่ายทุกที่ ถ้าใจไม่ได้ต้องการมันจริง ระบบเสริมบางอย่างก็ไม่ได้จำเป็นสำหรับการปั่นทริป และไม่ควรเป็นเหตุผลให้จ่ายแพงขึ้น

เรื่องที่สำคัญไม่แพ้สภาพรถคือที่มาของรถ ขอดูใบเสร็จหรือหลักฐานการซื้อครั้งแรก ถามว่าใช้มานานเท่าไร เคยล้มหรือเคยเปลี่ยนชิ้นส่วนอะไรบ้าง ถ้าเฟรมมีหมายเลขประจำตัวรถ ให้ดูว่าไม่ถูกขูดหรือเจียออก ผู้ขายที่ตอบคำถามพวกนี้ไม่ได้เลย หรืออ้อมไปอ้อมมา หรือตั้งราคาถูกผิดปกติจนน่าสงสัย ควรถอยไว้ก่อน รถที่ถูกขโมยมาขายต่อไม่ได้ทำร้ายแค่เจ้าของเดิม แต่ทำให้คนซื้อตกอยู่ในสถานการณ์ลำบากด้วย

การซื้อผ่านเน็ตมีความเสี่ยงแบบเดียวกับของใช้แล้วประเภทอื่น คือรูปอาจไม่ตรงของจริง หรือไม่มีของอยู่เลย ช่วงหลังมีข่าวมิจฉาชีพที่หลอกขายของใช้แล้วผ่านเน็ต ให้เห็นเป็นระยะ หลักที่ใช้ได้เสมอคืออย่าโอนเงินมัดจำก่อนเห็นรถจริง นัดเจอในที่สาธารณะที่มีคนผ่านไปมา ตอนกลางวัน และพาเพื่อนที่รู้เรื่องจักรยานไปด้วยถ้าทำได้ ถ้าผู้ขายเร่งให้รีบตัดสินใจหรือไม่ยอมให้ดูรถก่อน นั่นคือคำตอบแล้ว

ตอนต่อราคา ให้รวมค่าของที่ต้องเปลี่ยนแน่ๆ เข้าไปด้วย เช่น ยาง โซ่ ผ้าเบรก หรือสายเกียร์ รถที่ราคาถูกแต่ต้องเปลี่ยนหลายอย่างอาจไม่ได้คุ้มกว่ารถที่แพงขึ้นนิดหน่อยแต่พร้อมใช้ และเมื่อตกลงซื้อแล้ว ให้เก็บแชทและหลักฐานการจ่ายเงินไว้

ได้รถมาแล้ว ก่อนออกทริปแรกกับคันนี้ ให้เอาไปเช็กสภาพที่ร้านซ่อมจักรยานสักครั้ง ให้ช่างดูลูกปืน ขันน็อตจุดสำคัญ และตั้งเบรกกับเกียร์ใหม่ทั้งคัน แค่ขั้นตอนเดียวนี้ก็ทำให้ไปไกลได้อย่างวางใจ