BikeJourneyClub

ศัพท์นักปั่นที่มือใหม่ได้ยินบ่อยในกลุ่มปั่น แปลว่าอะไร และใช้อย่างไร

ศัพท์นักปั่นที่มือใหม่ได้ยินบ่อยในกลุ่มปั่น แปลว่าอะไร และใช้อย่างไร
ที่มา: Wikimedia Commons

คนขับรถทางไกลมีคำว่า “แวะปั๊ม” คนเดินป่ามีคำว่า “ขึ้นยอด” “ลงแคมป์” ส่วนคนนั่งรถไฟก็รู้กันว่า “ตู้นอน” กับ “ชั้นสาม” ต่างกันแค่ไหน การเดินทางทุกแบบมีภาษาของตัวเอง จักรยานก็เช่นกัน วันแรกที่เข้ากลุ่มปั่น มือใหม่มักได้ยินคำแปลกหูเต็มไปหมด ทั้งไทยปนอังกฤษและคำแสลงที่ไม่มีในพจนานุกรม

ข่าวดีคือศัพท์เหล่านี้ไม่ได้ยาก และส่วนใหญ่มีไว้เพื่อความปลอดภัยของทั้งกลุ่ม ไม่ใช่เพื่อโชว์ว่าใครรู้มากกว่า

ศัพท์เรื่องร่างกายและจังหวะการปั่น

รอบขา (cadence)

หมายถึงจำนวนรอบที่บันไดหมุนครบในหนึ่งนาที เวลาพี่ในกลุ่มบอก “รอบขาต่ำไป” แปลว่าเรากดเกียร์หนักเกินจนขาหมุนช้าและต้องออกแรงทุกครั้งที่กด วิธีแก้คือผ่อนเกียร์ให้เบาลงแล้วหมุนให้ลื่นขึ้น

บอนก์ (bonk)

อาการหมดแรงแบบกะทันหัน ขาไม่มีกำลัง หัวตื้อ บางคนรู้สึกหงุดหงิดหรือมือสั่น มักเกิดเมื่อปั่นนานแต่กินไม่พอ ใครในกลุ่มพูดว่า “ระวังบอนก์นะ” คือเตือนให้กินของว่างและจิบน้ำก่อนจะหิว ถ้าอาการไม่ดีขึ้นหลังพักและกิน ควรหยุดปั่นแล้วขอความช่วยเหลือ

ศัพท์ตอนปั่นเป็นกลุ่ม

ดราฟต์

การปั่นตามหลังคันข้างหน้าในระยะใกล้เพื่อหลบลม ช่วยให้คนข้างหลังเหนื่อยน้อยลง แต่ต้องมีสมาธิสูง ห้ามเบรกกะทันหัน และมือใหม่ควรเว้นระยะมากกว่าคนอื่นจนกว่าจะคุ้นกับจังหวะของกลุ่ม

ลาก และ สวีป

“ลาก” คือคนที่ปั่นนำหน้าและรับลมแทนเพื่อน ส่วน “สวีป” คือคนปิดท้ายขบวน คอยดูว่าไม่มีใครหลุดหรือรถเสียกลางทาง ทริปหลายวันที่มีรถตามมักให้รถทำหน้าที่ร่วมกับสวีปด้วย ใครอยากรู้ว่าทีมรถตามทำงานกันอย่างไร อ่านต่อได้ที่ หน้าที่ของคนขับและของที่ควรมีบนรถตามขบวน

ชี้หลุม

สัญญาณมือที่คนข้างหน้าชี้ลงพื้นเพื่อบอกหลุม ทราย หรือเศษแก้ว คนที่เห็นต้องส่งสัญญาณต่อไปข้างหลังทันที เป็นศัพท์ที่สั้นแต่สำคัญที่สุดในบทนี้

ศัพท์เรียกจักรยานและสไตล์ทริป

เสือหมอบ เสือภูเขา กรวด

“เสือหมอบ” คือจักรยานถนนแฮนด์ก้มที่เน้นความเร็วบนทางเรียบ “เสือภูเขา” คือรถล้อหนามีโช้คสำหรับทางวิบาก ส่วน “กรวด” (gravel) เป็นรถที่อยู่ตรงกลาง แฮนด์ก้มแต่ใส่ยางใหญ่ได้ ขี่ได้ทั้งลาดยางและลูกรัง

ทัวร์ริ่ง

การปั่นเดินทางหลายวัน บรรทุกของไปกับรถ เน้นระยะทางกับประสบการณ์มากกว่าความเร็ว คำนี้มักถูกเข้าใจผิดว่าเป็นการปั่นชิลล์ๆ ซึ่งมุมที่คนนอกมองนักปั่นทางไกลคลาดไปมีให้อ่านอีกหลายข้อ

ศัพท์ที่ยืมมาจากสนามแข่ง

เปโลตอง และ เบรกอะเวย์

“เปโลตอง” คือกลุ่มใหญ่ที่ปั่นไปด้วยกัน ส่วน “เบรกอะเวย์” คือคนกลุ่มเล็กที่หนีออกไปข้างหน้า ในกลุ่มปั่นสมัครเล่นมักใช้แซวกันขำๆ เวลามีคนเร่งหนีไปไกล คำพวกนี้จะเข้าใจง่ายขึ้นมากถ้าได้นั่งดูการแข่งรายการใหญ่แบบรู้ว่าแต่ละทีมกำลังทำอะไร

ศัพท์หลายคำที่เล่ามา ก่อนจะมาอยู่ในแชตกลุ่มอย่างทุกวันนี้ เคยเดินทางผ่านคอลัมน์ของนิตยสารสายงานอดิเรกที่เคยวางเรียงบนแผงหนังสือ ใครชอบรากของคำก็ลองย้อนไปอ่านดู จะเห็นว่าภาษาของนักปั่นค่อยๆ เปลี่ยนไปตามยุค

ก่อนออกปั่นกับกลุ่มอีกครั้ง ขอให้ฝึกสัญญาณมือชี้หลุมกับสัญญาณหยุดให้คล่องจนทำได้โดยไม่ต้องคิด เพราะเป็นศัพท์คำเดียวที่พูดด้วยมือ และช่วยคนข้างหลังได้ทันที